Huismuis

De huismuis is het meest voorkomende knaagdier in Belgische woningen en bedrijfspanden. Dit kleine maar bijzonder aanpasbare diertje slaagt erin om door openingen van nauwelijks 6 mm te kruipen, wat nagenoeg elk gebouw kwetsbaar maakt. Een volwassen huismuis weegt amper 12 tot 30 gram en wordt 6 tot 9 cm lang, maar de schade en gezondheidsrisico's die ze veroorzaken zijn allesbehalve klein. Een vrouwtje kan tot 10 worpen per jaar produceren met gemiddeld 5 tot 8 jongen per keer. Dat betekent dat twee muizen er theoretisch voor kunnen zorgen dat er binnen een jaar meer dan 2.000 nakomelingen zijn in een pand. In Belgische steden als Brussel, Antwerpen en Luik is de huismuis een vaste bewoner van oudere woningblokken, kelders en horecakeukens. Ook in landelijke gebieden in de Kempen of de Vlaamse Ardennen duiken ze geregeld op in schuren en stallen.

Herkenning van de huismuis

De huismuis is kleiner dan een rat en heeft een karakteristiek voorkomen dat hem onderscheidt van bosmuizen en andere knaagdieren. Toch verwarren mensen hem regelmatig met jonge ratten, wat kan leiden tot een verkeerde bestrijdingsaanpak.

• Vacht: grijsbruin aan de rug, iets lichter aan de buik, zonder scherpe kleurovergang
• Lichaam: 6 tot 9 cm lang, klein en gedrongen
• Oren: relatief groot in verhouding tot de kop, dun en haarloos
• Ogen: klein, zwart en glanzend
• Staart: even lang als of iets langer dan kop en romp samen, dun en geschubd
• Keutels: 3 tot 6 mm lang, staafvormig met puntige uiteinden; in grote aantallen aangetroffen langs looproutes en in hoeken
• Geur: kenmerkende muisgeur door urine, duidelijk merkbaar bij grotere besmettingen

Gedrag van de huismuis

Huismuizen zijn in theorie nachtactief, maar bij grote populaties en wanneer ze zich veilig voelen, zijn ze ook overdag actief. Ze zijn van nature nieuwsgierig en onderzoeken nieuwe objecten in hun omgeving actief, wat hen makkelijker te verlokken maakt met vallen dan ratten.

Een huismuis legt dagelijks korte afstanden af van gemiddeld 3 tot 9 meter vanuit het nest naar voedsel- en waterbronnen. Hij heeft meerdere vaste looproutes die hij altijd langs dezelfde weg bewandelt, tegen muren en plinten aan. Die voorkeur voor looproutes langs wanden is het gevolg van hun slechte zicht: muizen vertrouwen op tast en reuk via de snorharen die langs muren schaven.

Nesten worden gebouwd van zacht materiaal: stukken stof, papier, isolatievezels, wol. Ze zijn rond en goed geïsoleerd, waarbij het vrouwtje intensief voor de jongen zorgt gedurende de eerste drie weken.

Risico's van de huismuis

Ondanks het onschuldige uiterlijk vormt de huismuis een serieuze bedreiging voor gezondheid en eigendom. De FOD Volksgezondheid wijst erop dat muizen meer dan 35 verschillende ziekten kunnen overbrengen op mensen.

• Hantavirus: ernstige longziekte via inademing van gedroogde urine of uitwerpselen; zeldzaam in België maar aanwezig
• Salmonellose: voedselvergiftiging door besmetting van voedsel of keukenoppervlakken
• Leptospirose: bacteriële infectie via urine in water of op oppervlakken
• Allergieën en astma: muizenurine en -haren zijn krachtige allergenen, bijzonder problematisch bij kinderen

Qua materiële schade knaagt de huismuis door elektrische kabels, waardoor kortsluiting en brandgevaar ontstaat. Verpakkingen, kleding, isolatiemateriaal en meubels zijn evenmin veilig. Voedselverontreiniging door urine en keutels leidt in de horeca en voedingssector regelmatig tot sluitingen na FAVV-inspecties.

Preventie tegen huismuizen

Muizen buiten houden vraagt om consequente aandacht voor de bouwschil van uw woning of bedrijfspand. Eén niet-afgedicht gaatje ter grootte van een pen volstaat voor een muis om naar binnen te komen.

• Afdichten: dicht alle openingen van 6 mm of groter met staalwol en kit, of met harde mortel en metaalrooster. Muis knaagt niet door staal
• Deuren en ramen: controleer tochtstrips en drempels; kier van meer dan 5 mm is genoeg voor een muis
• Voedselopslag: bewaar droge voedingsproducten in glazen of harde plastic containers met deksel; nooit in karton of papier
• Hygiëne: verwijder kruimels en voedselresten na elke maaltijd; reinig regelmatig achter en onder grote apparaten
• Buitenkant: houd stapels hout, composthopen en struiken weg van de gevel; ze dienen als schuilplaats en startpunt voor invasie

Bestrijding van huismuizen

Bij een besmetting met huismuizen zijn er meerdere bestrijdingsopties, afhankelijk van de ernst van de situatie en de aard van het pand. Vroeg ingrijpen bespaart tijd, geld en gezondheidsrisico.

Wij werken bij muizen niet met klemvallen, maar met beveiligde lokdozen. Die worden op de looproutes van de muis geplaatst, haaks tegen de muur en zo dicht mogelijk bij de schuilplaatsen en toegangspunten.

De lokdozen worden voorzien van rodenticiden. Die zijn goedgekeurd door het FAVV en mogen alleen door gecertificeerde professionals worden gebruikt in de sterkte die nodig is voor ernstige besmettingen. Na de behandeling worden alle toegangspunten definitief afgesloten om herinfectie te voorkomen. Monitoring via kleefplaten of cameraregistratie bevestigt of de behandeling volledig geslaagd is.