Aziatische tijgermug

De Aziatische tijgermug is een invasieve exoot die de voorbije jaren stevig voet aan de grond heeft gekregen in België. Afkomstig uit Zuidoost-Azië verspreidt deze soort zich wereldwijd via internationaal transport van goederen en bandenvoorraden. In Vlaanderen worden jaarlijks nieuwe populaties gedetecteerd, vooral langs snelwegen, in havengebieden en bij grensovergangen met Frankrijk. Het Instituut voor Tropische Geneeskunde en Sciensano monitoren deze soort actief omdat ze tropische ziektes zoals dengue, chikungunya en zikavirus kan overbrengen. In tegenstelling tot de huissteekmug is de tijgermug dagactief en bijzonder agressief. Een effectieve bestrijding vereist gecoördineerde actie tussen overheden, burgers en professionele bestrijders.

Herkenning van de tijgermug

• Grootte: 4 tot 10 mm, kleiner dan huissteekmug
• Kleur: opvallend zwart-wit gestreept lichaam en witte ringen op de poten (vandaar "tijger")
• Rugstreep: enkele witte lengtestreep op het borststuk, het meest betrouwbare onderscheidingskenmerk
• Gedrag: dagactief, in tegenstelling tot de meeste inheemse muggen
• Agressiviteit: steekt actief en herhaaldelijk, ook overdag

Gedrag

Anders dan de meeste inheemse muggen is de tijgermug overdag actief en steekt ze herhaaldelijk. Ze beweegt zich over korte afstanden (50 tot 200 meter van haar broedplaats) wat betekent dat een lokale populatie zich rond één specifieke wijk concentreert. Vrouwtjes overwinteren niet als volwassen insect in België, maar hun eieren zijn extreem koudebestendig en kunnen Belgische winters overleven. Zodra de temperaturen in het voorjaar stijgen, komen nieuwe larven uit.

Risico's van de Aziatische tijgermug

• Tropische ziekten: potentiële overdracht van dengue, chikungunya en zikavirus wanneer besmette reizigers worden gestoken en de mug het virus doorgeeft
• West-Nijlvirus: mogelijke vector voor dit virus dat ook in Europa voorkomt
• Hinder: agressieve dagactieve bijter die terrassen, barbecues en tuinactiviteiten onmogelijk maakt
• Ecologische impact: kan inheemse muggensoorten verdringen
• Meldingsplicht: waarnemingen moeten worden gemeld aan Sciensano en ITG

Preventie tegen de tijgermug

• Water elimineren: controleer wekelijks alle tuinobjecten op stilstaand water: banden, emmers, zandbakken, bloempot-onderzetters, regentonnen
• Dakgoten onderhouden: voorkom stilstaand water in verstopte gootjes
• Onderzetters legen: ledig wekelijks de onderzetters onder bloempotten op balkon en terras
• Regentonnen afsluiten: voorzien van dichte deksels en fijnmazig gaas op overloop
• Waarnemingen melden: foto's van verdachte muggen opsturen naar het Surveillance Vectoren platform van Sciensano
• Buren inlichten: tijgermuggen verplaatsen zich nauwelijks, dus collectieve buurtactie is essentieel

Bestrijding van de Aziatische tijgermug

De bestrijding van de tijgermug is een gecoördineerde inspanning op meerdere niveaus. Sciensano en het ITG voeren monitoring en interventies uit wanneer nieuwe populaties worden ontdekt. In geïnfecteerde zones worden grondige inspecties uitgevoerd om alle potentiële broedplaatsen te identificeren en te elimineren of te behandelen met larviciden.

Professionele plaagbestrijders kunnen op vraag bij particulieren en bedrijven gericht optreden met een combinatie van bronbestrijding, larvale behandeling met Bti-preparaten en ruimtebehandelingen tegen volwassen muggen. Omdat de tijgermug eieren legt boven de waterlijn, volstaat het niet om water simpelweg weg te gieten: de container moet ook grondig geschrobd worden om eieren mechanisch te verwijderen.

Voor blijvend succes is actieve medewerking van burgers in geïnfecteerde wijken onmisbaar. Elke bewoner die zijn tuin en balkon muggenvrij houdt, verkleint de populatie voor de hele buurt. Bij twijfel over de aanwezigheid van tijgermuggen is professionele inspectie aangewezen.